1. Lịch sử tín dụng chưa sạch
Đây là lý do bị loại sớm nhất, thường ngay ở bước tra cứu. Nợ nhóm 2 còn có thể giải trình, từ nhóm 3 trở lên thì số lựa chọn hẹp lại rất nhanh. Nên tự tra cứu báo cáo tín dụng trước khi nộp hồ sơ, kể cả khi bạn tin là mình không có vấn đề gì — sai sót dữ liệu và các khoản đứng tên hộ vẫn xảy ra.
2. Số liệu giữa các nguồn không khớp
Doanh thu trên báo cáo tài chính, doanh thu trên tờ khai thuế và dòng tiền vào tài khoản là ba nguồn mà bên thẩm định luôn đối chiếu chéo. Lệch nhau đáng kể mà không giải thích được sẽ khiến toàn bộ hồ sơ bị đặt dấu hỏi, kể cả những phần khác đang tốt.
3. Dòng tiền không đủ trả nợ
Bên cấp vốn không chỉ nhìn lợi nhuận, họ nhìn dòng tiền thực. Một doanh nghiệp có lãi trên sổ sách nhưng tiền đọng hết ở công nợ phải thu và hàng tồn kho vẫn có thể bị đánh giá là không đủ khả năng trả nợ. Tổng nghĩa vụ trả nợ hằng kỳ — gồm cả các khoản vay đang có — so với dòng tiền thuần là con số quyết định.
4. Phương án sử dụng vốn không thuyết phục
Phương án viết chung chung, con số không có căn cứ, hoặc không nêu được nguồn trả nợ cụ thể. Một phương án tốt phải trả lời được: mua gì, của ai, bán cho ai, thu tiền khi nào, và tiền đó trả nợ ra sao.
5. Tài sản bảo đảm có vấn đề pháp lý
Tài sản đang tranh chấp, giấy tờ chưa hoàn tất, đồng sở hữu không đồng thuận, hoặc đang thế chấp ở nơi khác mà giá trị còn lại không đủ. Nhiều hồ sơ đi rất xa rồi mới vướng ở khâu này, mất hàng tháng.
6. Ngành nghề nằm ngoài khẩu vị rủi ro
Mỗi tổ chức có danh mục ngành ưu tiên và ngành hạn chế riêng, thay đổi theo từng thời kỳ. Một hồ sơ hoàn toàn tốt vẫn có thể bị từ chối chỉ vì ngành đang không nằm trong định hướng cấp tín dụng của nơi đó. Đây là lý do không nên kết luận gì sau một lần bị từ chối — cùng bộ hồ sơ ấy có thể được nơi khác chấp nhận.
7. Quy mô hoặc thời gian hoạt động chưa đạt
Nhiều sản phẩm tín dụng yêu cầu doanh nghiệp hoạt động tối thiểu một khoảng thời gian nhất định hoặc đạt mức doanh thu tối thiểu. Với doanh nghiệp mới, hướng đi thường là các sản phẩm dành riêng cho nhóm này, hoặc dựa nhiều hơn vào hợp đồng đầu ra và tài sản bảo đảm.
Nên làm gì sau khi bị từ chối
Việc đầu tiên là hỏi lý do. Không phải lúc nào cũng nhận được câu trả lời chi tiết, nhưng thường vẫn biết được nhóm nguyên nhân. Từ đó phân loại: lý do nào sửa được trong ngắn hạn (bổ sung chứng từ, giải trình số liệu), lý do nào cần thời gian (cải thiện dòng tiền, xử lý nhóm nợ), và lý do nào không sửa được mà phải đổi hướng (khẩu vị ngành).
Điều nên tránh là nộp lại ngay cùng bộ hồ sơ ở nhiều nơi khác nhau trong thời gian ngắn mà không sửa gì. Cách làm đó ít khi hiệu quả và còn để lại dấu vết tra cứu nhiều lần trên hồ sơ tín dụng.